Ślub humanistyczny

Spis treści

1. Ślub humanistyczny – celebracja miłości
2. Czym jest humanizm i jak łączy się ze ślubem humanistycznym?
3. Czym dokładnie jest ślub humanistyczny?
4. Kto może udzielić ślubu humanistycznego?
5. Gdzie można wziąć ślub humanistyczny?
6. Jak wygląda ślub humanistyczny – przebieg ceremonii
7. Przysięga podczas ślubu humanistycznego
8. Rytuały symboliczne w czasie ślubu humanistycznego
9. Ślub humanistyczny – formalności i aspekt prawny
10. Ile kosztuje ślub humanistyczny?
11. Kto nie może wziąć ślubu humanistycznego?
12. Ślub humanistyczny okiem fotografa ślubnego
13. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ślub humanistyczny - celebracja miłości

Ceremonia nakierowana wyłącznie na Parę Młodą, ich wspólne marzenia i pragnienia? Tak, to możliwe. Ślub humanistyczny to najbardziej osobista forma przysięgi małżeńskiej – nie narzucona przez instytucję, ale ułożona przez Was i dla Was.

Warto przy tym pamiętać, że ślub w takiej formie nie powoduje skutków prawnych, tak jak ma to miejsce w przypadku ślubu konkordatowego lub cywilnego. Znacznie bardziej liczy się jego aspekt społeczny i międzyludzki, emocje, wspólne pasje oraz Wasza historia miłości. To dzień, w którym nie odczytuje się kolejnego „formularza”, tylko opowiada Waszą opowieść.

Wasze uczucia, Wasze wartości i maksymalna autentyczność grają w tym spektaklu główną rolę. To moment, w którym możecie odłożyć na bok wszystkie „trzeba”, „wypada” i „bo tak się robi” – i zapytać siebie: jak to naprawdę czujemy?

Tego rodzaju ślub humanistyczny to doskonała alternatywa dla osób, które nie zgadzają się na narzucone z góry normy czy religijne rytuały. To także genialne rozwiązanie dla par, które marzą o ceremonii, która nie wpisuje się w etyczno-formalne konwencje religii katolickiej czy jakiejkolwiek innej wspólnoty wyznaniowej.

Dla kogo jest ślub humanistyczny?

• osoba po rozwodzie,
• osoba homoseksualna,
• ateista, agnostyk, osoba niewierząca,
• para różnych wyznań, którym trudno wybrać jedną formułę religijną,
• osoby, które formalny ślub cywilny traktują jak konieczną formalność, a prawdziwą przysięgę chcą złożyć w swoim stylu.

W praktyce – to opcja dla wszystkich, którzy bardziej niż na „rytuale z urzędu czy kościoła” stawiają na autentyczność i indywidualność.

Czym jest humanizm i jak łączy się ze ślubem humanistycznym?

Żeby dobrze zrozumieć ideę ślubu humanistycznego, warto na moment cofnąć się do samego humanizmu.

Humanizm to postawa życiowa oparta na założeniu, że ludzie mają prawo i obowiązek samodzielnie kształtować i nadawać sens swojemu życiu. Nie potrzebują do tego odgórnie narzuconych dogmatów – zamiast tego kierują się:

• etyką,
• rozumem,
• odpowiedzialnością za innych,
• najnowszymi osiągnięciami nauki,
• szacunkiem dla godności człowieka.

Humaniści wierzą w rzeczywistość taką, jaką ją widzimy i znamy z naszych ludzkich doświadczeń i historii. Nie opierają swojej wizji świata na objawieniu religijnym, lecz na empatii, refleksji i trosce o dobro wspólne.

Łączą ich takie wartości jak:

• empatia,
• szacunek i współczucie dla innych,
• chęć budowania świata, w którym wszyscy mogą być szczęśliwi.

Ślub humanistyczny jest więc naturalnym „przedłużeniem” tej filozofii – to uroczystość, która stawia człowieka i jego relację z drugim człowiekiem w centrum.

Czym dokladnie jest ślub humanistyczny?

Ślub humanistyczny to całkowicie świecka uroczystość zorganizowana z woli przyszłych małżonków i ważna dla nich ze względu na ich osobiste wartości i przekonania.

Od początku do końca ślub humanistyczny:

• jest planowany przez przyszłych małżonków (często przy wsparciu celebransa),
• nie podlega sztywnej liturgii,
• nie wymaga żadnej przynależności religijnej ani wyznaniowej,
• jest symboliczny – jego moc bierze się z Was i Waszej relacji, nie z instytucji.

W tym przypadku:

• nie obowiązuje żadna religijna liturgia,
• nie są wymagane konkretne stroje,
• nie ma obowiązkowego, ustawowego scenariusza ceremonii.

Ślubu humanistycznego może udzielić w zasadzie każdy – w tym sensie, że nie ma tu urzędowego „monopolu”. Status i powagę ceremonii zaślubin gwarantuje system wartości wyznawanych przez narzeczonych oraz to, jak poważnie traktujecie złożoną sobie przysięgę.

Zazwyczaj najważniejsze jest wtedy łączące Was uczucie, wspólna decyzja i gotowość, by pójść przez życie razem.

Ślub humanistyczny w Polsce i na świecie – kwestia formalna

W Polsce śluby humanistyczne są wciąż symboliczne – nie mają mocy prawnej takiej, jak ślub cywilny. Często więc Pary łączą:

• krótką uroczystość cywilną (np. w urzędzie) – dla spełnienia wymogów prawa,
• oraz rozbudowaną ceremonię humanistyczną (często w plenerze) – jako tę „prawdziwą”, emocjonalną przysięgę.

W niektórych krajach (np. Szkocja, część USA, Norwegia, Irlandia) ślub humanistyczny jest prawnie uznawany. Tam celebranci posiadają uprawnienia do udzielania małżeństwa, które od razu ma pełne skutki formalne.

W Polsce natomiast jego siła jest przede wszystkim symboliczna i społeczna – co wcale nie znaczy, że mniejsza.

Kto może udzielić ślubu humanistycznego?

Jeśli chodzi Wam po głowie ślub humanistyczny, warto sprawdzić organizacje wspierające pary w planowaniu tego typu ceremonii – np. stowarzyszenia humanistyczne czy racjonalistów. Oferują one wsparcie ideologiczne, organizacyjne i często współpracują z doświadczonymi celebrantami.

Osoby, które udzielają ślubów humanistycznych, to tzw. celebranci – inaczej: mistrzowie ceremonii.

Mogą to być:

• osoby związane z organizacjami humanistycznymi,
• szkoleni prowadzący ceremonii,
• przyjaciel Pary Młodej,
• ktoś z rodziny (rodzic, rodzeństwo, bliska przyjaciółka, dziadkowie).

Najważniejsze są cechy takiej osoby:

• dobra dykcja,
• umiejętność utrzymania kontaktu z publicznością,
• wyczucie atmosfery,
• empatia i umiejętność opowiedzenia Waszej historii,
• odporność na stres i wzruszenie (choć wzruszony celebrans to naprawdę piękny widok).

Celebrant ma w pewnym sensie rolę „reżysera” ceremonii – prowadzi gości przez kolejne etapy, ale cały scenariusz piszecie wspólnie.

Gdzie można wziąć ślub humanistyczny?

Ślub humanistyczny może być celebrowany w ogrodzie, w lesie, na zamku, w wiejskim zajeździe, na statku lub na plaży, czyli wszędzie tam, gdzie Wam się podoba i łatwo zorganizować ceremonię.

Ślub humanistyczny może być celebrowany:

• w ogrodzie (przy domu, w agroturystyce, przy sali weselnej),
• w lesie – na leśnej polanie, wśród drzew,
• na zamku lub w ruinach zamkowych,
• w wiejskim zajeździe, stodole, folwarku,
• na statku lub na łódce,
• na plaży, nad jeziorem, na klifie, w górach,
• w industrialnej przestrzeni, lofcie, starej fabryce,
• w mieszkaniu, które ma dla Was szczególne znaczenie.

Ślub w plenerze to fantastyczne wydarzenie – nie tylko dla Was, ale też dla gości, którzy długo pamiętają taką ceremonię. Podobno pierwszy w Polsce ślub humanistyczny odbył się w kopalni. Przyznajcie sami – to robi wrażenie.

Jako fotograf ślubny zdecydowanie polecam takie niebanalne miejsca. Bliskość natury, przestrzeń, ciekawe światło, surowa architektura – to wszystko buduje klimat zdjęć.

Planowanie miejsca – o czym warto pamiętać?

Wybierając miejsce na ślub humanistyczny, weźcie pod uwagę:

• dostępność dla gości (dojazd, parking, ścieżki),
• możliwość zadaszenia – na wypadek deszczu,
• dostęp do prądu (nagłośnienie, muzyka, oświetlenie),
• komfort dla starszych osób i dzieci,
• akustykę (w plenerze warto pomyśleć o nagłośnieniu, żeby każdy dobrze słyszał przysięgę).

Jak wygląda ślub humanistyczny? - przebieg ceremonii

Humanistyczną ceremonię zaślubin cechuje przede wszystkim dowolność. Również sam przebieg ślubu zależy od Waszej fantazji i rozmów z celebrantem.

Najczęściej aranżacja miejsca, w którym odbywa się ślub humanistyczny, przypomina tradycyjny ślub cywilny lub kościelny:

• na środku ustawiona jest konstrukcja przypominająca ołtarz, łuk, bramkę, altanę,
• stoją krzesła dla Pary Młodej i gości,
• pojawiają się dekoracje kwiatowe, dywan, czasem czerwony dywan lub alejka z płatków kwiatów,
• druhny, drużbowie, świadkowie – jeśli chcecie – są pięknie ubrani w spójnych kolorach.

Atmosfera jest jednak zdecydowanie bardziej luźna niż w przypadku oficjalnych ceremonii zaślubin. Można się wzruszyć, zaśmiać, zatrzymać, jeśli emocje przejmą kontrolę.

Nie musicie mieścić się w określonym czasie, nikt nie popędza kolejnej pary, która czeka pod drzwiami.

Przykładowy scenariusz ślubu humanistycznego

Przebieg każdej ceremonii humanistycznej jest spersonalizowany i w pełni dostosowany do Pary Młodej. Przykładowy scenariusz może wyglądać tak:

Przybycie Pary i powitanie gości

• wejście Pana Młodego z mamą/świadkiem,
• wejście Panny Młodej z wybraną osobą,
• powitanie przez celebransa.

Przedstawienie historii Pary

• jak się poznaliście,
• co pokochaliście w sobie nawzajem,
• Wasze najważniejsze wspólne momenty.

Mowa mistrza ceremonii o małżeństwie i miłości

• refleksja o partnerstwie, odpowiedzialności, wsparciu.

Rytuał symboliczny (opcjonalnie)

• np. rytuał piasku, zapalanie świecy, wiązanie dłoni wstęgą, sadzenie drzewa.

Złożenie przysięgi i wymiana obrączek

• Wasze autorskie przysięgi,
• moment, w którym celebrans „ogłasza” Was Mężem i Żoną.

Podpisanie pamiątkowego aktu małżeństwa

• dokument nie ma mocy prawnej, ale ma ogromną wartość sentymentalną.

Podziękowania, życzenia, toast

• pierwsze gratulacje, wspólne zdjęcia, przejście do dalszej części dnia.

Przysięga podczas ślubu humanistycznego – jak ją napisać?

To jedna z najbardziej poruszających części ceremonii – Wasze własne słowa.

W ślubie humanistycznym nie ma obowiązku korzystania z gotowych formułek. Możecie:

• napisać przysięgi oddzielnie i usłyszeć je dopiero podczas ceremonii,
• stworzyć jedną, wspólną przysięgę,
• połączyć „oficjalną” krótszą formułę z późniejszymi, dłuższymi wyznaniami.

Kilka praktycznych wskazówek:

• mówcie własnym językiem, nie próbujcie „brzmieć kwieciście”, jeśli to nie Wasz styl,
• skupcie się na tym, za co jesteście wdzięczni i czego sobie nawzajem obiecujecie,
• dodajcie kilka Waszych osobistych smaczków, np. „Obiecuję zawsze pilnować, żeby w domu była kawa…” – takie detale wzruszają i bawią jednocześnie,
• pamiętajcie, że możecie się wzruszyć – kartka z tekstem to nie ściąga, tylko gwarancja, że dopowiecie wszystko do końca.

Z perspektywy fotografa – to jeden z najbardziej fotogenicznych momentów dnia: drżące dłonie, uśmiechy przez łzy, reakcje gości.

Rytuały symboliczne podczas ślubu humanistycznego

Ogromną zaletą ślubu humanistycznego jest możliwość wplecenia symbolicznych rytuałów, które podkreślają Wasze wartości.

Najczęściej spotykane:

• Rytuał piasku – każde z Was ma swój kolor piasku, które razem wsypujecie do jednego naczynia. Tak jak nie da się później oddzielić ziarenek, tak nie da się „rozplątać” Waszych losów.
• Zapalanie świecy – dwie osobne świece reprezentują Was jako jednostki, a wspólnie zapalacie jedną większą – symbol Waszego związku.
• Wiązanie dłoni wstęgą (handfasting) – symboliczne „wiązanie” rąk, często w kolorach dla Was ważnych.
• Sadzenie drzewa – wspólnie sadzicie drzewko, które będzie rosło razem z Waszym małżeństwem.
• Wymiana listów – wcześniej napisane listy otwierane dopiero w dniu ślubu lub… schowane do otwarcia w jakąś rocznicę.

Takie rytuały nie są obowiązkowe, ale potrafią nadać ceremonii niepowtarzalny charakter – i stanowią piękne kadry w reportażu.

Ślub humanistyczny – formalności i koszt

Czy ślub humanistyczny jest ważny prawnie?

W świetle polskiego prawa ślub humanistyczny sam w sobie nie ma mocy prawnej. Jeżeli chcecie być traktowani przez prawo jako małżeństwo, musicie:

• zawrzeć ślub cywilny (w urzędzie lub w plenerze z udziałem urzędnika),
• lub ślub konkordatowy (w kościele, jeśli jesteście osobami wierzącymi).

Ślub humanistyczny może:

• poprzedzać ślub cywilny,
• następować po nim,
• odbywać się tego samego dnia lub zupełnie w innym terminie.

Jeżeli Para Młoda ma takie życzenie, może podpisać pamiątkowy akt ślubu humanistycznego. Ma on wartość symboliczną i emocjonalną – nie prawną.

Ile kosztuje ślub humanistyczny?

W porównaniu do ślubu cywilnego lub konkordatowego ślub humanistyczny jest bardzo elastyczny kosztowo – ostateczna cena zależy przede wszystkim od Waszego budżetu, skali i pomysłów.

Podstawowe elementy:

• jeśli chcecie również ślub cywilny, musicie opłacić formalności w urzędzie,
• honorarium dla celebransa – najczęściej kilkaset–kilka tysięcy złotych, w zależności od doświadczenia, dojazdu, przygotowania scenariusza,
• koszty dekoracji, nagłośnienia, miejsca, cateringu – tu rozpiętość jest ogromna.

Ślub humanistyczny można zatem zorganizować:

• w bardzo kameralnej wersji – nawet za ok. 1000 zł,
• w rozbudowanej, spektakularnej formie – za kilkanaście tysięcy złotych i więcej.

W planowaniu i organizacji całego ślubu Parę Młodą może wyręczyć wedding planner lub firma zajmująca się organizacją tego typu wydarzeń. Przygotują „ołtarz”, zadbają o dekoracje i catering, a także pomogą zrealizować nawet bardzo nietypowe marzenia.

Kto nie może wziąć ślubu humanistycznego?

Wbrew pozorom nie każdy może wziąć ślub humanistyczny. Choć cechuje się on dużą elastycznością, podobnie jak w wypadku ceremonii wyznaniowej lub cywilnej, istnieje kilka ograniczeń.

To ważny punkt, który warto podzielić na dwie płaszczyzny:

• Płaszczyzna prawna (ślub cywilny) – tutaj obowiązują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
• Płaszczyzna symboliczna (ślub humanistyczny) – nie jest regulowana prawem w taki sposób jak ślub cywilny, ale wiele organizacji humanistycznych również kieruje się zasadami etycznymi zbieżnymi z prawem.

Osoby, które zdecydowały się na ślub humanistyczny i chcą jednocześnie wziąć formalny ślub cywilny, muszą respektować przepisy prawa cywilnego (art. 10–15 Kodeksu Rodzinnego).

W praktyce oznacza to, że:

• ślub cywilny może wziąć tylko osoba pełnoletnia; w wyjątkowych sytuacjach i za zgodą sądu oraz opiekunów prawnych, za mąż może wyjść kobieta, która ukończyła 16 lat,
• ślub cywilny nie może zostać udzielony osobie, która jest ubezwłasnowolniona, nie jest w pełni władz umysłowych lub pozostaje w innym związku małżeńskim,
• ślub cywilny nie może zostać udzielony osobom spokrewnionym w linii prostej.

Sam symboliczny ślub humanistyczny jest bardziej elastyczny, ale zdecydowana większość celebrantów również nie będzie udzielała ceremonii w sytuacjach rażąco sprzecznych z prawem lub etyką (np. bliskie pokrewieństwo, przemoc, brak zgody jednej ze stron).

Ślub humanistyczny okiem fotografa ślubnego

Śluby humanistyczne odprawiane są z reguły w pięknych, niezwykle fotogenicznych miejscach. Im bardziej spersonalizowana jest ceremonia zaślubin, tym bardziej wyjątkowa fotografia ślubna powstaje.

Dlaczego kocham fotografować śluby humanistyczne?

• macie więcej czasu na emocje,
• przysięgi są autentyczne, pisane przez Was, a nie powtarzane zdanie po zdaniu,
• goście są często bardziej „obecni” – wsłuchani w historię, którą opowiada celebrant,
• miejsce ceremonii jest dopasowane do Was (łąka, las, góry, industrial, plaża…),
• jako fotograf mogę opowiedzieć Waszą historię od A do Z, z masą osobistych detali.

Ślub humanistyczny to idealne tło do:

• naturalnych portretów,
• wzruszeń „bez cenzury”,
• ujęć z gośćmi naprawdę zaangażowanymi w moment,
• reportażu, w którym nie chodzi tylko o „program”, ale o Waszą relację.

To co – widzimy się na Waszym ślubie humanistycznym?

Najczęściej zadawane pytania — FAQ o ślubie humanistycznym 

Przeczytaj inne artykuly

Marcin Orzołek – fotograf ślubny wyróżniający się wieloletnim doświadczeniem oraz nieszablonowym podejściem do realizacji reportaży ślubnych. Miłośnik i pasjonat fotografowania ludzkich uczuć oraz naturalnych zachowań. Autor wartościowych poradników dla przyszłych Nowożeńców, które publikuje na łamach swojego prywatnego bloga oraz w wielu innych miejsach w Polsce i na świecie. Laureat tytuły ZIWA z 2016 roku oraz Zankyou International Wedding Awards w kategorii: Najlepszy Fotograf Ślubny z 2017 roku. Członek stowarzyszenia MyWed, zrzeszającego najlepszych fotografów ślubnych z całego świata.