Ślub konkordatowy - kompendium wiedzy
1. Ślub konkordatowy – co to tak naprawdę znaczy?
2. Ślub kościelny bez cywilnego – jakie warunki muszą być spełnione?
3. Kto może wziąć ślub konkordatowy?
4. Ślub konkordatowy z obcokrajowcem
5. Ślub konkordatowy – dokumenty
6. Konkordatowy ślub w kilku prostych krokach
6.1. Wizyta w kancelarii parafialnej
6.2. Wizyta w Urzędzie Stanu Cywilnego
6.3. Ponowna wizyta w kancelarii parafialnej
6.4. Wizyta w kancelarii parafialnej w dniu ślubu
7. Ślub konkordatowy – opłaty
8. Ślub konkordatowy – formalności po ślubie
9. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ślub konkordatowy – co to tak naprawdę znaczy?
Ślub konkordatowy to dla wielu Par Młodych najbardziej praktyczne rozwiązanie – zwłaszcza jeśli od zawsze marzyliście o ślubie w kościele, ale jednocześnie zależy Wam na pełnych skutkach prawnych. W praktyce jest to dokładnie ta sama kościelna ceremonia, którą znacie: wejście do świątyni, liturgia słowa, homilia, przysięga, wymiana obrączek i błogosławieństwo. Różnica polega na tym, że po zakończeniu ceremonii parafialny stolik, przy którym podpisujecie dokumenty, „załatwia” w tym samym momencie również stronę urzędową. To właśnie tam podpisujecie zaświadczenie, które później trafi do USC i na jego podstawie zostanie sporządzony akt małżeństwa.
Dla wielu par ślub konkordatowy jest też psychologicznym uproszczeniem: nie ma poczucia, że „prawdziwy” ślub był w kościele, a „urzędowy” to tylko formalność gdzieś w międzyczasie. Wszystko dzieje się w jednym, bardzo ważnym dla Was miejscu, w otoczeniu rodziny, świadków i sakramentu. Właśnie dlatego tak często szukacie w Google haseł typu „ślub konkordatowy krok po kroku”, „dokumenty do ślubu konkordatowego” czy „ile kosztuje ślub konkordatowy”. Poniżej znajdziecie odpowiedzi na te pytania w jednym miejscu.
Ślub kościelny bez cywilnego - jakie warunki muszą być spełnione?
Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, ślub konkordatowy wywołuje skutki prawne, jeśli zostaną spełnione jednocześnie dwa warunki:
- Narzeczeni w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa, które podlega prawu polskiemu.
- Kierownik właściwego Urzędu Stanu Cywilnego sporządzi akt małżeństwa.
W praktyce oznacza to tyle, że ślub kościelny „zamienia się” w konkordatowy dopiero wtedy, kiedy:
- wcześniej dostarczycie do parafii zaświadczenie z USC o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa,
- a po ceremonii ksiądz w ciągu 5 dni przekaże odpowiednio podpisane dokumenty do USC.
Same słowa przysięgi, wypowiedziane przed ołtarzem, są oczywiście momentem, w którym zostajecie mężem i żoną, ale bez odpowiedniej papierologii nie powstanie akt małżeństwa w rejestrze państwowym.
Warto też pamiętać, że ślub konkordatowy nie może być „doklejony” do innych, symbolicznych form zawarcia związku. Ślub humanistyczny, ślub jednostronny czy ślub cywilny odprawiony wcześniej nie staną się z automatu ślubem konkordatowym. Musi to być ślub udzielony w Kościele lub związku wyznaniowym, który ma podpisane odpowiednie porozumienie z państwem.
Kto może wziąć ślub konkordatowy?
Ślub konkordatowy mogą zawrzeć osoby, które spełniają warunki zarówno prawa cywilnego, jak i kościelnego.
Po stronie prawa polskiego:
- musicie być pełnoletni,
- nie możecie być ze sobą spokrewnieni w linii prostej ani pozostawać w adopcji,
- nie możecie pozostawać w innym małżeństwie,
- powinniście mieć pełną zdolność do czynności prawnych.
Do tego dochodzą przepisy prawa kanonicznego. Kościół zakłada, że narzeczeni:
- są wolni w swojej decyzji,
- wiedzą, czym jest sakramentalne małżeństwo,
- przyjmują związane z nim obowiązki (nierozerwalność, wierność, otwartość na życie).
Są też wyjątki od ogólnych zasad. Ślub konkordatowy może wziąć kobieta, która ukończyła 16 lat, ale wymaga to zgody sądu rodzinnego. Podobnie wygląda sytuacja, kiedy w związek małżeński pragną wstąpić osoby, które łączy stosunek spowinowacenia – np. szwagier i szwagierka. Wówczas również wymagana jest decyzja sądu. Po stronie kościelnej mogą pojawić się tzw. przeszkody kanoniczne (np. różnica religii, święcenia, śluby zakonne, bliskie pokrewieństwo). Część z nich można „zdjąć” dyspensą, ale trzeba to omówić z księdzem na pierwszej wizycie w kancelarii.
Ważnym tematem jest również bierzmowanie. W Kościele katolickim traktuje się je jako naturalne dopełnienie chrztu i etap dojrzewania w wierze. Brak bierzmowania nie przekreśla automatycznie ślubu, ale często ksiądz poprosi Was o jego przyjęcie przed małżeństwem lub o rozmowę w tej sprawie z proboszczem czy kurią.
Ślub konkordatowy z obcokrajowcem
Jeśli planujesz ślub konkordatowy z obcokrajowcem, musisz liczyć się z tym, że formalności będzie trochę więcej. Poza standardowymi dokumentami, które dotyczą Was obojga, osoba z zagranicy musi dostarczyć dokument potwierdzający, że zgodnie z prawem swojego kraju może zawrzeć małżeństwo. Najczęściej jest to zaświadczenie z odpowiednika polskiego USC albo innego organu administracyjnego.
Każdy taki dokument trzeba przetłumaczyć na język polski i uwierzytelnić u tłumacza przysięgłego. Samo zdobycie zaświadczenia za granicą, jego legalizacja i tłumaczenie może zająć kilka tygodni, dlatego warto zacząć ten proces jak najwcześniej. Gdy złożycie do USC wszystkie wymagane papiery, urząd wyda Wam zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa – ważne 6 miesięcy. W tym czasie musi odbyć się ślub konkordatowy.
Pamiętajcie też, że w przypadku małżeństwa z obcokrajowcem mogą pojawić się dodatkowe kwestie: rejestracja ślubu w kraju partnera, podwójne obywatelstwo dzieci, wybór nazwiska. To już jednak temat na osobną rozmowę z konsulatem lub prawnikiem – ślub konkordatowy jest pierwszym, ale nie jedynym krokiem.
Ślub konkordatowy - dokumenty
Lista dokumentów potrzebnych do ślubu konkordatowego może na pierwszy rzut oka przerażać, ale jeśli potraktujecie ją jak checklistę i rozłożycie wszystko w czasie, naprawdę da się to ogarnąć bez dramatu.
Najczęściej potrzebne są:
- kopia ważnego dowodu osobistego lub pierwszej strony paszportu narzeczonych i świadków,
- akty urodzenia narzeczonych (zwykle w systemie USC, ale czasem urząd poprosi o odpis),
- zaświadczenie z USC stwierdzające, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć związek małżeński (dokument kluczowy!),
- potwierdzenie sakramentu chrztui bierzmowania narzeczonych – świeże świadectwa, nie starsze niż 3–6 miesięcy,
- potwierdzenie odbycia nauk przedmałżeńskich,
- zaświadczenie z poradni rodzinnej,
- zaświadczenie o wygłoszeniu zapowiedzi, jeśli jedna osoba jest z innej parafii,
- zaświadczenia o spowiedziach przedślubnych (najczęściej dwie).
Część z tych dokumentów ma określony termin ważności – np. metryki chrztu wystawiane „do ślubu” z wpisem o stanie wolnym. Jeśli zamówicie je rok przed ślubem, mogą po prostu stracić ważność. Warto więc dobrze zsynchronizować terminy wizyty w USC, kancelarii parafialnej i kursów.
Konkordatowy ślub w kilku prostych krokach
Aby doszło do ślubu konkordatowego, trzeba przejść przez kilka etapów. Brzmi poważnie, ale gdy rozłożycie to na kroki, całość staje się dużo bardziej przejrzysta.
wizyta w kancelarii parafialnej
Na ok. 6 do 3 miesięcy przed planowanym ślubem powinniście zgłosić się do kancelarii parafii, w której odbędzie się ceremonia. Jeśli zależy Wam na konkretnym kościele, godzinie i księdzu, możecie zrobić to nawet z rocznym wyprzedzeniem. To również dobry moment na pierwsze pytania o przebieg liturgii, możliwość wyboru czytań, muzyki czy obecności fotografa w prezbiterium.
Na pierwszą wizytę zabierzcie:
- aktualne świadectwa chrztu (nie starsze niż 6 miesięcy, z adnotacją o stanie wolnym i bierzmowaniu),
- ważne dowody osobiste.
Podczas tej wizyty ksiądz przeprowadzi z Wami tzw. protokół małżeński – rozmowę dotyczącą Waszej decyzji, wiary, świadomości tego, czym jest małżeństwo sakramentalne. Brzmi poważnie, ale w praktyce jest to po prostu rozmowa o Was i Waszej relacji.
wizyta w Urzędzie Stanu Cywilnego
Kolejnym krokiem jest wizyta w USC – nie później niż 3 miesiące przed planowaną datą ślubu.
Na tym etapie musicie:
- okazać dowody osobiste,
- uiścić opłatę skarbową,
- w niektórych przypadkach dostarczyć dodatkowe dokumenty (np. rozwód, zgon małżonka, dokumenty obcokrajowca).
Jeżeli wszystko jest w porządku, urząd wydaje Wam zaświadczenie o braku okoliczności wykluczających zawarcie związku małżeńskiego. Ten dokument jest absolutnie kluczowy dla ślubu konkordatowego – bez niego ksiądz nie może pobłogosławić małżeństwa ze skutkami cywilnymi.
ponowna wizyta w kancelarii parafialnej
Po otrzymaniu z USC zaświadczenia wracacie do kancelarii parafialnej. Zwykle dzieje się to kilka tygodni przed ślubem.
To moment, w którym:
- dostarczacie zaświadczenie z USC,
- przekazujecie zaświadczenia z kursów przedmałżeńskich i poradni,
- dostarczacie potwierdzenie zapowiedzi (jeżeli były w innej parafii),
- ewentualnie uzupełniacie brakujące dokumenty.
Na tym etapie finalnie domykana jest dokumentacja – i po stronie Kościoła, i po stronie państwa. To dobry moment, żeby doprecyzować szczegóły ceremonii, przekazać księdzu nazwiska świadków i ustalić ostatnie detale.
wizyta w kancelarii parafialnej w dniu ślubu
Ostatnia wizyta w kancelarii odbywa się już w dniu ślubu, zwykle kilkadziesiąt minut przed ceremonią.
Zabierzcie ze sobą:
- zaświadczenia o odbytych spowiedziach,
- dowody osobiste świadków.
Świadkowie nie muszą być osobami wierzącymi ani należeć do Kościoła – kluczowe jest to, że są pełnoletni i mają przy sobie ważny dokument tożsamości. Ksiądz sprawdzi dane, przygotuje dokumenty do podpisu, a reszta będzie już dziać się przed ołtarzem.
Ślub konkordatowy - opłaty
Ślub konkordatowy, jak każda uroczystość, wiąże się z kosztami.
Na liście znajdą się:
- opłata skarbowa w USC – za wydanie zaświadczenia (standardowo 84 zł),
- ofiara „co łaska” w parafii – w praktyce najczęściej w określonym przedziale (warto zapytać wprost, żeby uniknąć domysłów),
- opłata za organistę, ewentualnie za chór czy dodatkową oprawę muzyczną,
- możliwe koszty związane z dekoracją kościoła (czasem organizowana wspólnie z innymi parami),
- opłaty za dodatkowe odpisy aktu małżeństwa (pierwszy skrócony odpis jest bezpłatny, kolejne – płatne).
Do tego dochodzi oczywiście to, co już nie jest „opłatą konkordatową”, ale pojawia się prawie zawsze: fotografia ślubna, film, zaproszenia, kwiaty, wynajem sali, zespół, suknia, garnitur. Sam ślub konkordatowy nie jest najdroższym elementem całej układanki, ale bez niego reszta nie ma większego sensu.
I ogłaszam Was mężem i żoną - czyli formalności po ślubie konkordatowym
Kulminacyjny moment – „I ogłaszam Was mężem i żoną” – to chwila, w której w świetle prawa wyznaniowego i państwowego stajecie się małżeństwem. Z perspektywy formalnej to właśnie moment złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego jest chwilą zawarcia małżeństwa. Potem przychodzi czas na dopięcie papierologii.
Zaraz po ceremonii, jeszcze w kościele, podpisujecie wraz ze świadkami odpowiednie dokumenty – protokół oraz zaświadczenie, które później trafi do USC. Następnie, w terminie 5 dni od daty ślubu, proboszcz parafii ma obowiązek przekazać komplet dokumentów do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego. Na ich podstawie kierownik USC sporządza akt małżeństwa i wpisuje Wasz związek do rejestru stanu cywilnego. Jeśli wszystko przebiegnie bez przeszkód, po około 1–2 tygodniach możecie udać się do urzędu po odbiór skróconego aktu małżeństwa.
Ten dokument będzie Wam potrzebny do:
- zmiany dowodu osobistego i prawa jazdy,
- aktualizacji danych w banku,
- zgłoszenia zmiany stanu cywilnego w pracy, ZUS-ie i innych instytucjach,
- ewentualnej zmiany nazwiska.
Od tego momentu Wasze małżeństwo funkcjonuje w pełni – zarówno w sferze sakramentalnej, jak i prawnej.
Przeczytaj inne artykuly
|
|
|
|
Ślub jednostronny. Co to jest ? jak wygląda ? Poradnik dla par |
|
Marcin Orzołek – fotograf ślubny wyróżniający się wieloletnim doświadczeniem oraz nieszablonowym podejściem do realizacji reportaży ślubnych. Miłośnik i pasjonat fotografowania ludzkich uczuć oraz naturalnych zachowań. Autor wartościowych poradników dla przyszłych Nowożeńców, które publikuje na łamach swojego prywatnego bloga oraz w wielu innych miejsach w Polsce i na świecie. Laureat tytuły ZIWA z 2016 roku oraz Zankyou International Wedding Awards w kategorii: Najlepszy Fotograf Ślubny z 2017 roku. Członek stowarzyszenia MyWed, zrzeszającego najlepszych fotografów ślubnych z całego świata.
